گذری بر ساختمان مغز

سیستم عصبی مرکزی

مغز (Brain)

سه بخش «مغز»، بر اساس تکامل جنینی عبارتند از: مغز قدامی، مغز میانی، مغز خلفی، هر یک از این بخشها خود به بخشهای کوچکتری تقسیم می‌شوند:

  • مغز قدامی (Forebrain)

الف) نیمکره‌های مغزی (Telencephalon) که بطنهای طرفی را احاطه کرده و هر نیمکره مغز شامل: «قشر مغز»، «هسته‌های قاعده‌ای» و «رینانسفال» یا قسمت بویایی است.

ب ) دیانسفالون (Diencephalon) نیمکره‌های مغزی را با مغز میانی مرتبط می‌کند و شامل بخشهای مهمی چون «تالاموس» و «هیپوتالاموس» است.

  • مغز میانی (Midbrain) مغز قدامی را با مغز خلفی مربوط کرده و «شیار سیلویوس» را احاطه می‌کند. قسمت جلویی آن شامل «پایکهای مغزی» است که یک جفت ساختار طناب‌مانند درشت هستند و بخش خلفی دربرگیرنده «گره‌های چهار قلوی فوقانی و تحتانی است.
  • مغز خلفی (Hindbrain) بطن چهارم را احاطه می‌کند و شامل «متانسفالون» (Metencephalon) که از «مخچه» و «پل مغزی» تشکیل شده و «میلِنسفالون» (Myelencephalon) یا همان «بصل‌النخاع» می‌باشد.

.

هیپوتالاموس (Hypothalamus)

یکی از اصلی‌ترین اجزای سیستم لیمبیک می‌باشد، که قسمت اعظم اعمال تنظیم داخلی بدن و جنبه‌های متعدد رفتار هیجانی را، کنترل می‌کند.

آمیگدال (Amygdala)

 مجموعه‌ای از هسته‌هاست که بلافاصله در زیر سطح میانی نیمکره مغزی، در قطب هر لوب گیجگاهی قرار دارد و با هیپوتالاموس در ارتباط است.

تالاموس (Thalamus)

به شکل یک جفت غده، یکی از ساختارهای سیستم لیمبیک در مغز است که بعنوان «تحریک مرکز یکپارچه‌سازی حسی» از آن یاد می‌شود هسته‌های میانی، پسین و پیشین تالاموس به دگرگونی در پاسخهای احساسی می‌انجامد.

مخچه (Cerebellum)

بخشی از مغز است که پشت بصل‌النخاع و پل مغزی قرار دارد. «مخچه» مانند مخ از دو نیمکره چپ و راست تشکیل یافته است که توسط بخشی به نام «کرمینه» (Vermis) از هم جدا شده‌اند و از بخش خاکستری در خارج و ماده سفید در مرکز، تشکیل شده است. وظیفه اصلی مخچه ایجاد هماهنگی میان اندامهای حرکتی است.

.

نویسنده: منیرالسادات صدیقی

دانشجوی کارشناسی روانشناسی عمومی


.

منابع

ابراهیمی، محمد علی. فیزیولوژی اعصاب و غدد. ۱۳۸۷، تهران. دانشگاه پیام نور

سلطاندوست، حسین. فیزیولوژی مغز انسان.