تعریف لکنت

Definition of Stuttering

بنابر تعریفی که DSM-IV TR  از لکنت ارائه می‌کند:

لکنت عبارت است از اختلال در حالت گفتار روان که با اَدا کردن کلمات به صورت تکرار یا طولانی اَدا کردن اَصوات، کلمات بریده بریده، جلوگیری کردن از اَصوات، جایگزین کردن کلمات برای اجتناب نمودن از کلمات دشوار، و اَدای کلمات با فشار اضافی مشخص می‌شود.

کتاب خلاصه روانپزشکی کاپلان و سادوک لکنت را اینچنین تعریف می‌کند: مشخصه لکنت آشفتگی غیرارادی در جریان کلام است. حوادث مختلفی در زمینه حرکات تکلم ممکن است سبب اختلال در فصاحت کلام شوند. لکنت شامل یک یا چند مورد زیر است: تکرار اصوات، طولانی کردن، وارد کردن اصوات اضافی، مکث در بین کلمات، جایگزینی مشهود کلمات برای اجتناب از وقفه، وقفه خاموش یا قابل شنیدن.

از نظر وین‌گیت اصطلاح لکنت یعنی:

  1. (الف) اختلال در روانی بیان کلامی که (ب) با تکرارها و کشیده‌گویی‌های غیرارادی باصدا و بی‌صدا در بیان عناصر گفتاری کوتاه مشخص می‌شود، یعنی: صداها، هجاها و کلمات تک‌هجایی. بهم‌ریختگی‌ها (ج) معمولا به دفعات اتفاق می‌افتند یا در چهره، مشخص هستند و (د) به سادگی قابل کنترل نیستند.
  2. گاهی به هم‌ریختگی‌ها (هـ) همراه فعالیتهای فرعی دستگاه گفتار، به ساختمان بدن مربوط است یا نیست، یا گفته‌های کلیشه‌ای است، این فعالیتها، نمود وجود تقلای مربوط به گفتار هستند.
  3. همچنین در دامنه‌ای از وضعیت کلی برانگیختگی یا تنش یا هیجانات خاص‌تر با ماهیت منفی نظیر ترس، شرمندگی، تحریک یا دوست داشتن، به ندرت نشانه‌ها یا گزارشی از (و) عدم حضور یک حالت عاطفی وجود دارد. منبع آنی لکنت ناهماهنگی ظاهر شده در مکانیزم گفتاری پیرامونی است؛ علت غائی در حال حاضر ناشناخته است و ممکن است پیچیده یا ترکیبی باشد.

 

درDSM-V عنوان لکنت به « اختلال در روانی گفتار با شروع در دوران کودکی (لکنت) » تغییر کرده است. در تقسیم بندی جدید شیوع این اختلال اعلام نشده است اما می‌گوید که در ۸۰ تا ۹۰ درصد افرادی که لکنت می‌کنند علایم آن تا قبل از ۶ سالگی روی می‌دهد.

 

معیارهای DSM-V برای اختلال در روانی گفتار با شروع در دوران کودکی (لکنت) عبارتند از:

A: آشفتگی در روانی گفتار طبیعی و در زمانبندی گفتار که با سن و مهارتهای زبانی فرد نامتناسب است، در طول زمان دوام می‌یابد، و با وقوع مکرر و بارز یکی از موارد زیر (یا چند مورد) مشخص می‌شود:

  1. تکرار صداها و هجاها
  2. کشیده گویی همخوانها و همینطور واکه‌ها
  3. کلمات شکسته (مثل مکث درون کلمات)
  4. بلاک‌های باصدا یا بیصدا (مکث‌های پر یا خالی در گفتار)
  5. دراز گویی[۱] (جایگزین کردن کلمات برای اجتناب از کلمات مشکل)
  6. تولید کلمات با تنش فیزیکی بیش از اندازه
  7. تکرار کل کلمه در کلمات تک سیلابی (مثل من، من، من، من، دیدمش)

B: آشفتگی مذکور موجب اضطراب در مورد حرف زدن می‌شود یا محدودیت‌هایی در یک یا چند مورد زیر می‌شود: برقراری ارتباط مؤثر، مشارکت اجتماعی، عملکرد تحصیلی یا شغلی.

C: شروع نشانه‌ها در مراحل اولیه رشد (اوایل کودکی) می‌باشد.

D: آشفتگی مذکور را نمی‌توان به نقایص حرکتی یا حسی گفتار، ناروانی گفتار همراه با مشکلات نورولوژیک (مثل سکته مغزی، تومور، ضربه مغزی) نسبت داد و عارضه پزشکی دیگری توضیح بهتری برای این آشفتگی نیست.

 


 

[۱] Circumlocution

 


منابع

متشکری، سعید. اقدم، آرش. اصول و فنون مشاوره در درمان لکنت. ۱۳۹۳، تهران. پایگاه فرهنگ